ميرزا حسن حسينى فسايى

988

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

پسر سيم مرحمت‌پناه شيخ مفيد زاهد است : قدوه اعيان و اسوهء اقران شيخ محمد حسين . در زمان زندگانى با معيشتى وسيع و گذرانى فسيح از املاك موروثه و مكتسبه خود ، محسود اماثل و اقران بود و از آن جناب دو نفر پسر باقى ماند كه هريك نهالى از بوستان نجابت و شاخه‌اى از گلستان سعادت‌اند : شيخ محمد حسن و شيخ ابو القاسم . در عنفوان جوانى ، به احترام تمام معيشتى به وسعت دارند . پسر چهارم شيخ مفيد زاهد است : قدوه اعاظم و اسوه افاخم ، افتخار اماجد و اعيان ، مقتداى اماثل و اقران ، شيخ مشايخ زمان ، متمسك بحبل اللّه المتين حاجى شيخ زين العابدين . در سال 1222 در شيراز متولد شده ، كسب كمالات لايقه نموده ، از علوم عربيه و فقه و تفسير بهره يافت و چون والدهء ماجده‌اش از سلسله تجار بود ، ميل به شغل تجارت كه بهترين كسبهاست نمود و سرمايه‌اى بيندوخت ، پس از شيراز به هندوستان رفت ، سالى مكث نكرده ، به جانب كشمير شتافت و بعد از ورود رحل اقامت را بينداخت و از معامله شال كشميرى ، ثروتى لايق بيافت و العود احمد را گفته بعد از چندين سال عود به شيراز نمود و چون بازار تجارت را كاسد و معاملات را فاسد بديد ، چيزى از اندوخته خود را بداد و چندين قريه و مزرعه در بلوك بيضا و حومه شيراز در عوض گرفته ، ضميمه املاك موروثه خود نموده ، مالك ضياع و عقارى لايق گشته ، سرپرستى املاك را شغل خود نمود و سرمايهء تجارت را به اولاد امجادش داده ، هر يكى را به اندازهء رتبه ، مشغول تجارت بداشت و بر اين منوال زندگانى را به سر رسانيد و در سال 1304 وفات يافته ، به رحمت ايزدى پيوست و او را پنج نفر پسر است : اول و دويم آنهاست : دو نور حدقه سعادت و دو [ نور ] حديقه نجابت و اصالت : حاجى شيخ - محمد على و شيخ ابو القاسم . كمالات [ را ] تحصيل نموده ، خط و ربط محاسبات را آموخته ، در عمل تجارت و درستكارى و راستگوئى ، گوى سبقت را از اقران خود ربوده‌اند . پسر سيم و چهارم و پنجم حاجى شيخ زين العابدين است : محامد انتسابان ، كمالات اكتسابان : شيخ عبد الرسول و شيخ عبد الرحمن و شيخ عبد العزيز ، همه در اوائل جوانى با درست - حسابى و راستگوئى ، مشغول تجارت گشته ، محسود اماثل خود شده‌اند . پسر دويم مرحمت‌پناه ، شيخ عبد النبى ، اعلم فضلا و افضل علما ، جامع فضايل ، باسط شمايل ، خادم دين مبين شيخ شرف الدين صدر مملكت فارس در اواخر دولت زنديه و اوائل دولت عليه قاجاريه او را به اين لقب گفتند و احترامى زائد بر او گذاشتند . وقتى نواب - حسين على ميرزا فرمانفرما و چراغ على خان نوائى وزير و اعيان فارس را در مسجد نو بعنوان مهمانى بخواست و معادل هزار نفر را در چندين صفه از مسجد نشانيده ، طعام بداد جز اشخاصى كه قابل جلوس در مجلس نبودند و در سال 1220 به رحمت ايزدى پيوست و از او خلفى نماند . پسر سيم شيخ عبد النبى امام جمعه سابق است : جناب مستطاب قدوه اخيار و اسوهء ابرار ، شيخ انام ، مقبول اهل اسلام ، خادم دين مبين شيخ ضياء الدين « 1 » . مادام زندگانى به نشر علوم اشتغال داشت .

--> ( 1 ) . ر ك : سفرنامه پيرزاده ، ص 62 .